Leerzaam verliezen van Timman

Regelmatig analyseer ik met mijn vriend IM Alexander Kabatianski mijn partijen. Afgelopen week hebben we gekeken naar een simultaanpartij die ik 21 maart 2009 in Epe tegen GM Jan Timman heb gespeeld. Dergelijke analyses zijn leerzaam en ik probeer elke keer weer enkele leermomenten om te zetten in vuistregels, die mijn denken richting kunnen geven. Mijn credo is dat je moet proberen van elke partij drie dingen te leren. Als je dat in woorden doet, dwing je jezelf tot helder begrip. Bovendien beklijft een inzicht dan ook beter. En als je drie dingen leert, win je in ieder geval met 3-0 van jezelf.
In deze partij:
1. Speelde ik niet profylactisch. Vuistregel: Je moet via actief spel je tegenstander geen ruimte en kansen geven
2. Hief ik zelf de spanning op via pionruil op c4. Vuistregel: je moet de spanning in principe handhaven
3. Gaf ik onnodig de b-lijn weg. Vuistregel: je moet geen lijnen weggeven

De foto is gemaakt door mijn vroegere collega journalist Jan Stenvert. Hij was ook een aantal jaren als eindredacteur betrokken bij de jaarlijkse Apeldoornse Schaakkrant van SBSA.

Gepost: 8 mei 2012

Leon Pliester: Jong en Oud

IM Leon Pliester ken ik al jaren. We hebben elkaar voor het eerst ontmoet in Eindhoven. IM Johan van Mil had een aantal mensen, waaronder Leon en mij, in Eindhoven uitgenodigd voor een redactievergadering van het magazine SchaakNieuws. Na de vergadering werd er een biertje gedronken en wat geanalyseerd. Zowel Leon als ik bleven bij Johan logeren en de volgende dag bracht Leon me met zijn auto naar Apeldoorn. Dat ligt vanuit Eindhoven bezien redelijk op de weg naar Amsterdam, waar Leon woont.

Later heeft Leon diverse malen als trainer een bijdrage geleverd aan de opleiding van Apeldoornse jeugdtalenten. Ook was hij betrokken bij het Creatief Jeugd Toernooi in 1994. Hij stelde daar het begrip creativiteit ter discussie. Artikelen van hem zijn te lezen in het toernooiboekje dat te downloaden is vanuit de 'databank schaaktraining' op deze site. De illustratie hierboven is een foto uit het toernooiboekje, die waarschijnlijk uit de Apeldoornse Courant komt.

Leon stuurde me deze week zijn verhaal 'Jong en Oud', om op deze site te plaatsen. Het verhaal is autobiografisch en gaat over jeugdige overmoed op het schaakbord. Ik kan lezing verschillende jeugdspelers aanbevelen.

Overigens heeft Leon neuropsychologie gestudeerd. Als je hem over mentale kwesties hoort praten, heb je dus dikke kans dat hij enigszins weet waarover hij het heeft. Leon heeft het idee opgevat om een soort test te ontwikkelen om mentale knelpunten bij schakers in beeld te brengen. Bij een diagnose hoort ook een verbeterprogramma met aanbevelingen en oefeningen. Zoiets ontwikkelen lijkt Leon ook een goed idee. Na recente partijen tegen Nikolic en Timman vreest hij evenwel dat de methodologische uitkomsten van dit project voor hem zelf qua leeftijd en toegenomen inflexibiliteit wellicht te laat komen. Maar voor jeugdschakers moet er wat moois uit voort kunnen komen. Voor mij persoonlijk is het goede nieuws dat Leon bedacht heeft dat hij hierbij graag samenwerkt met een partner. Daarbij heeft hij zijn oog op mij laten vallen. Ik voel mij vereerd. De wereld hoort er meer van.

Pliester is in beperkte mate beschikbaar als privétrainer. Zijn mailadres is Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .

Gepost: 7 mei 2012

SchaakMind lezingen tijdens NK jeugd in Haarlem

Tijdens het NK jeugd in Haarlem heb ik op de laatste speeldag twee SchaakMind-lezingen gehouden met mijn zoon Merijn. Hij is IM, en we hebben allebei psychologie gestudeerd. We zijn beiden journalist en schaaktrainer. Merijn traint amateurs en topjeugd, ik geef onder meer schaakles op Leonardoscholen.
SchaakMind is een begrip dat Anne-Marie Benschop en ik hebben gedefinieerd als 'combineren van schaaktechnische en psychologische aspecten in het schaken'.

De lezingen betroffen de thema's 'de rol van ouders bij ontwikkelen van schaaktalent' en 'beter trainen, beter schaken'. In totaal duurden de lezingen twee uur. Er waren 25 toehoorders, waaronder ouders van NK-deelnemers, jeugdtrainers en ook sterke schakers als GM Dimitri Reinderman, IM Yochanan Afek en FM Frank Erwich. De drie meesters hebben allen psychologie gestudeerd en Reinderman vertelde over diverse eigen ervaringen als aanvulling op de lezingen.
Deze lezingen ga ik ook op schappelijke condities bij een aantal verenigingen geven.

De foto's en een korte video zijn gemaakt door Cissy Caljé-Ong. Naast amateur-fotograaf is ze onder meer jeugdpsychiater en actief in de organisatie van schaaktrainingen in de Haagse Schaakbond. Inhoudelijk hebben we een interessante gedachtewisseling over de inhoud van de lezingen gehad. Wie weet wat daar nog van komt.
Voor de schaakfotogalerij van Cissy Caljé-Ong, zie haar Picasa-site.

Haar echtgenoot Adrey Caljé is bezig met een boek over afgeleide vormen van schaken, zoals doorgeefschaak, Janus-schaak en noem maar op. In het kader van variatie in jeugdtrainingen en schaakles op school is dat interessant. Op de foto hierboven staat de spelvorm 'Racing kings'. De spelregels zijn eenvoudig: er zijn twee spelers die om de beurt een zet doen het doel is om de eigen koning zo snel mogelijk aan de overkant te krijgen, remise ontstaat als beide koningen in dezelfde zet aan de overkant komen, je mag wel slaan, maar je mag niet je eigen koning schaakzetten. Enfin, omdat het toch afwijkend is van gewoon schaak, kunnen kinderen ook eerst hun eigen regels verzinnen. Wie over het onderwerp van gedachten wil wisselen, kan contact met hem opnemen via a.calje@gmailcom.

Ook was er een weerzien met vrienden als Albert Vasse (DGT-klokken) en GM Sipke Ernst. Hij gaat meedoen aan het NK 2012 en vertelde dat het NK inderdaad dit jaar maar zeven ronden duurt en acht deelnemers telt. Met moeite schijnt er een hotel gevonden te zijn dat niet op de begroting drukt. Zaalkosten zijn er ook niet, want het NK vindt plaats tijdens het Science Park Amsterdam toernooi. Het gaat financieel en beleidsmatig kennelijk lekker met de KNSB. Dat heb ik voorspeld, want de nationale bond heeft geen PR-functionaris en een voor discussie vatbaar PR-beleid. Op mijn voorstel aan de KNSB om een PR-cursus voor leden te organiseren (overal gratis reclame maken) heeft de KNSB niet gereageerd. Kennelijk was er niemand om de mail te beantwoorden... Ik ga er vooralsnog van uit dat mijn opmerkingen gewaardeerd worden door het bondsbureau want als kleine zelfstandige weet ik: klachten zijn gratis adviezen. NK-watcher GM John van der Wiel (25 keer NK-deelnemer) gaat over het NK ongetwijfeld wat vinden op www.schakers.info. Om deze ontwikkeling in termen van John's eigen humor te duiden: het is dat 'ie nog niet dood is, anders zou Van der Wiel zich omdraaien in zijn graf.

Sipke gaat waarschijnlijk niet deelnemen aan het Open NK in Dieren, maar om nou helemaal niet in Apeldoorn te komen logeren... Als hij komt betaalt hij het normale 'sociale belastingen'-tarief: training geven aan jeugdtalenten. Dat zijn waarschijnlijk Lars Vereggen en Thomas Beerdsen. Deze twee voetballende jeugdschakers zijn dit jaar weer mijn secondanten. Dat is een prijs die ze betalen voor meerijden naar het toernooi. Het is mijn vaste overtuiging dat jeugdschakers niet zo maar aan een toernooi moeten mogen meedoen, maar dat ze daar een tegenprestatie voor moeten leveren. Er groeit een mobieltjes-papgeneratie op en wil het Koninkrijk niet naar de kloten gaan, dan moet de jeugd zelf eigen verantwoordelijkheden leren dragen en naar vermogen taken op zich nemen.

De Apeldoorn-Arnhemse delegatie onder leiding van IM Stefan Kuipers en IM Merijn van Delft heeft overigens een geweldig verblijf in Haarlem gehad. Cathelijne werd Nederlands kampioen en de rest heeft ook veel bijgeleerd, schaaktechnisch en qua zelfmanagement. De belangrijkste taak voor een trainer-coach is om pupillen stimulerende ervaringen mee te geven en de weg te wijzen hoe ze zelf aan de slag kunnen. Mij lijkt dat Stefan en Merijn dat prima gedaan hebben.

Gepost: 7 mei 2012

Bevrijdingstoernooi Wageningen 2012

Vrijdag 5 mei zijn IM Alexander Kabatianski en ik naar het Bevrijdingstoernooi in Wageningen gegaan. Daar troffen we onder meer GM Roeland Pruijssers, die mee terug reed naar Apeldoorn. Het toernooi trok een volle bak, 180 deelnemers. Uitstekend georganiseerd, gezellig, maar slechte ventilatie. Een schaker heeft zuurstof nodig en die raakte gaande het toernooi een beetje boel op.

Kabatianski speelde tegen GM Jan Timman. Klik op de foto hier boven voor een videofragment. Aan de opening heeft het niet gelegen dat hij uiteindelijk verloor. Zie daarvoor het begin van de partij in de gameviewer hier onder.

Pruijssers speelde een sterk toernooi. Tot de zevende ronde had hij alleen een halfje aan GM Daniel Friedman afgestaan en hij ging alleen aan kop. De zevende ronde werd hij echter weggespeeld door FM Frank Erwich. Dat scheelde meer dan 500 euro prijzengeld vergelijken met een winstpartij. Topsport is hard, ook in de portemonnee. Desgevraagd vertelde Pruijssers dat hij hij niets aan het spel van Erwich af wil doen, want hij werd gewoon weggespeeld. Hij voelde zich in ieder erg moe worden en had ook benauwd. Toch maar vaker even buiten een frisse neus halen tussen de ronden door, was zijn conclusie. De prestatieketting is zo sterk als zijn zwakste schakel, energiemanagement is ook van invloed op je zetten.

Nico Zwirs kon vanwege examenvoorbereidingen niet meedoen aan het jeugd-NK in Haarlem. Hij scoorde echter redelijk in Wageningen, waaronder een plusremise tegen een GM.
Klik op de foto van Pruijssers voor een korte video over Pruijssers en Zwirs.
De video eindigt met een shot van het publiek, altijd leuk om naar schakers te kijken die naar schakers kijken.

Gepost: 7 mei 2012

Merijn, Stefan and friends in Haarlem

Het NK jeugd is dit moment gaande in het Nova College in Haarlem. De organisatie is opnieuw voortreffelijk. Hulde aan  Chesscool (Zie ook Chesscool tv). Voor het derde jaar heeft IM Merijn van Delft een huis gehuurd. Samen met IM Stefan Kuipers verblijft hij daar met acht jeugdspelers uit Apeldoorn, Arnhem, Deventer en Brabant. Naast de twee coaches komen er spontaan 'gast-coaches'. GM Roeland Pruijssers verbleef het eerste weekeind bijvoorbeeld ook in het huis.

De jeugdspelers zijn Mees van Osch (Aj), Noud Lentjes (Aj), Anne Lambrechts (Am), Lars Vereggen (Bj), Jasper Zwirs (Bj), Catheleijne Sanders (Bm), Thomas Beerdsen (Cj) en Yassine Mouhdad (Cj).

De eerste dag heb ik mezelf verdienstelijk gemaakt door als chauffeur Thomas Beerdsen (en zijn ouders) naar de toernooilocatie te brengen. Mijn indrukken heb ik samengevat in een video (klik op de illustratie hieronder).

Zondag 6 mei, tijdens de laatste toernooidag, geef ik met Merijn twee gratis toegankelijke lezingen van een half uur in de collegezaal. De eerste lezing begint om 11.00 uur en handelt over 'De rol van ouders bij schaaktalentontwikkeling'. Aansluitend spreken we vanaf 11.30 uur over praktische schaakpsychologie onder de titel 'SchaakMind: beter trainen, beter schaken'. In de lezing komen diverse aspecten van trainen en zelfmanagement tijdens partijen aan bod.

Uiteraard heb ik ook exemplaren van het boek 'Het zeventiende schaakstuk' bij me.

Op een van de foto's hierboven zie je door de ruit heen Yassine Mouhdad. Hij is dertiende geplaatst in de C-groep. Ik volg zijn verrichtingen met interesse, te meer daar ik zijn eerste trainer ben geweest. Hij zal een jaar of zes zijn geweest toen we een jaartje lang wekelijks samen hebben getraind. Op het programma stonden vooral partijen uit 'Meester tegen amateur' van Euwe. Aan huiswerk maken (ik stelde de Stappenmethode op cdrom voor) had hij weinig behoefte. Varianten analyseren en vooral eigen ideeën onderzoeken deed hij echter met het grootste plezier. De rest van de wereld kan er wel eens moeite mee hebben als iemand zijn eigen weg gaat, maar mij lijkt het een voordeel voor een schaker als hij de neiging heeft tot onafhankelijk denken.

In de partij Bas de Feijter - Thomas Beerdsen misten beide spelers een winstkans door een loperoffer. Dat zijn mooie stellingen voor een stellingenbeelddatabank:

Gepost: 29 april 2012