Dieren ONK 2012

Dit jaar doe ik weer mee aan het Open Nederlands Kampioenschap (ONK) in Dieren. Dat is echt een traditie. Nog wel.
We spreken over een 'tussenjaar' volgens perschef Peter Boel. Er is geen toernooidirecteur, de hoofdgroep is erg mager bezet, het aantal deelnemers is zo'n honderd minder dan vorig jaar en volgens KNSB-bestuurder Jan Stomphorst zitten we in zwaar weer. Mijn idee: hang een ideeënbus op en vraag mensen om mee te denken. Daarbij denk ik in het bijzonder aan mensen die de handen uit de mouwen willen steken. Bobo's zijn in deze contraproductief. Het zou ook kunnen helpen als de voorzitter en directeur van de KNSB regelmatig met hun volk kwamen praten. Herman Hamers deed dat vroeger uitstekend.

Zelf heb ik wel een paar ideeën. Bijvoorbeeld: vraag een coach en vier nationale jeugdtoppers uit zes landen en biedt die een verblijf in een huisje op een camping aan. Dan heb je vrij goedkoop veel toppers die ook weer andere jeugdtoppers aantrekken. En je hebt iets unieks in huis, een Unique Selling Point. Of vraag een aantal enthousiaste jeugdige IM's/GM's met veel contacten om mee te brainstormen. Sociale netwerken zijn belangrijk en die kun je vaak gratis benutten. Ik herinner me bijvoorbeeld dat verjaardagen van mijn zoon Merijn in zijn jeugd sterker bezet waren dan het NK-jeugd. Op dat NK ontbrak er altijd wel eentje, maar een gezellige verjaardag liet niemand aan zich voorbij gaan. De Apeldoornse GM Roeland Pruijssers vertelde me vorige week dat hij niet in Dieren meedoet omdat zijn vrienden ook niet meedoen en gezelligheid gold voor hem altijd als een doorslaggevend argument om aan het toernooi mee te doen.
Als je mensen serieus neemt en uitnodigt mee te denken, heb je kans dat ze zich betrokken voelen bij de organisatie van je evenement. Dan gaan ze wellicht goede ideeën bedenken, zelf meedoen en hun vrienden stimuleren om mee te doen. Zoiets heet een sneeuwbaleffect. Met Merijn heb ik over dat soort thema's zelfs een boek geschreven: 'Schaaktalent ontwikkelen'.

De KNSB zou zich bijvoorbeeld door het boek kunnen laten inspireren en onder andere een cursus Public Relations voor verenigingen organiseren (hoe maak je gratis reclame). Nu is het zo dat profeten in eigen land niet geëerd worden, maar in het buitenland hebben we toch tot dusver 570 exemplaren van de vertaling 'Developing Chess Talent' verkocht. De jeugdbondscoach van Sri Lanka werkt er bijvoorbeeld mee en dat geldt ook voor trainers in enkele tientallen andere landen. We hebben alleen nog geen boek in China verkocht, maar wellicht downloadt men daar de illegale versie (even googlen en je vindt gratis en voor niets een digitaal boek).

Voor wie denkt dat de beste stuurlui aan wal staan: ik denk dat ik weet waar ik het over heb. In het boek 'Schaaktalent ontwikkelen' beschrijf ik hoe ik in 1999 met IM Yochanan Afek in Apeldoorn een interland met zestallen uit Israël, Duitsland en Nederland (twee teams) heb georganiseerd met weinig geld. Met als deelnemers toppers als Avruk, Gershon, Van den Doel, De Vreugt en Gustafsson. Ook Stellwagen deed als elfjarige mee. GM Loek van Wely kwam zelfs vijf dagen gratis coachen omdat het idee hem erg aansprak. De wedstrijden waren 's avonds en overdag werd getraind met IM Mark Dvoretsky en GM Artur Joesoepov. De spelers logeerden bij gastgezinnen. Er waren nevenactiviteiten als een zaalvoetbaltoernooi en publiek was van harte welkom. Men kon zelfs de krachten met de wereldjeugdtoppers meten in een rapidtoernooi. Het idee had ik niet zelf bedacht. Dat gebeurde in de Sovjet-Unie jaren geleden al: er waren wedstrijden en trainers gaven colleges aan andere delegaties. GM Alexandre Dgebuade vertelde me hoe hij zo als tienjarig jongetje Dvoretsky had leren kennen. Je hoeft ideeën niet zelf te bedenken, je kunt ook om je heen kijken.

Absoluut dieptepunt in Dieren: vandaag moesten mijn tegenstander en ik een bijna leeg terras van de ober verlaten tijdens onze partijanalyse. We wilden op dat moment even niets bestellen en volgens de ober mochten we dan niet op het terras zitten. Regels zijn regels en hij had het zelf ook niet verzonnen. We mochten wel twee meter verderop binnen in het restaurantgedeelte zitten. Later op de middag had ik wel een bestelling gedaan, terwijl ik met Nico Schouten praatte. We kennen elkaar al zeker 35 jaar. Nico heeft twintig jaar geleden twee jaar per brief (we hadden nog geen email) correspondentieschaak gedaan met een trainingsgroepje van Merijn en zijn vrienden. Ik begeleidde dat groepje dat wekelijks een avond bij mij thuis kwam. Tijdens dat biertje kwam de ober wel zeker twee keer vragen of we nog wat wilden drinken. Op zo'n moment denkt een mens als ik er hard over na om na twintig jaar deelname het toernooi volgend jaar voor gezien te houden.

Na drie ronden sta ik op 1,5 uit 3 in de B-groep. Mijn tpr is 1757.
Thomas Beerdsen en Lars Vereggen rijden met me mee vanuit Apeldoorn. Ik ben chauffeur en zij zijn mijn secondanten. Goede deal.
Thomas heeft een goede start met twee remises en een winstpartij in de hoofdgroep. Lars moet nog op stoom komen.

De avond van de tweede speeldag hield IM Willy Hendriks een lezing over zijn boek 'Move First Think Later'. Daarvan heb ik een video-impressie gemaakt.
Op de site www.chessvibes.com schrijft IM van de Oudeweetering binnenkort een verhaal over het boek. Zie de reviews.

Van de analyse na de remisepartij Arthur Pijpers - Thomas Beerdsen heb ik ook een korte video gemaakt.

Om het verschijnen van het boek van IM Willy Hendriks luister bij te zetten, publiceer ik hier onder mijn verliespartij uit de derde ronde. Hendriks stelt dat je vooral moet denken vanuit concrete zetten. Schema's, vuistregels, plannen, gooi ze maar overboord als overbodige ballast. Het gaat om goede zetten en niets meer. Als ik nou zo tegen mijn prutstelling had aangekeken had ik 20..e5 kunnen vinden en dan was de stelling weer in evenwicht geweest.

GM Anish Giri is opnieuw Nederlands kampioen geworden. Julie, de dochter van IM Arthur van de Oudeweetering, wilde tegen andere mensen schaken en Anish was één van de grootmeesters die haar hielp goede zetten te bedenken. GM Roeland Pruijssers toonde zich ook heel bekwaam als jeugdtrainer.

Overzicht van het open toernooi.

GM Sipke Ernst had fysiek geen topdag en was schaakblind met de witte stukken tegen GM Jan Smeets.

Een uitermate gezellig samenzijn (foto Ti de Jong).

De redactie van Chess Vibes Training / Opening. Zie ook www.chessvibes.com.
V.l.n.r. IM Merijn van Delft, IM Arthur van de Oudeweetering, Peter Doggers en IM Robert Ris. Alleen columnist GM Anish Giri ontbreekt, hij was bezig Nederlands kampioen te worden.

Dagje op bezoek bij SPA 2012

Met Merijn en zijn Hamburgse schaakvriend Philippe heb ik vrijdag het Science Park Amsterdam toernooi bezocht. Het was een weerzien met veel vrienden en bekenden. Een paar impressies staan in deze korte video.
Het toernooi wordt gecombineerd met het NK en het HCP Golden Classic (toernooi met afgebroken partijen waaraan wereldtoppers als Kamsky en Ivanchuk aan meedoen). Het toernooi onder leiding van Aart Strik is prima georganiseerd, hulde ook voor de uitstekende verslaggeving op de site.
Van de Apeldoornse deelnemers sluipt GM Roeland Pruijssers in het open toernooi naar de top. Thomas Beerdsen scoort vooralsnog een tpr van ruim in de 2100. Het partijverloop is vaak nogal grillig en dat geldt ook voor de waardering die mijn Fritz 11 er aan toekent. Dat is dus mooi: Thomas ontwikkelt zich vol op en heeft kennelijk het lef om zich in te laten met allerlei gecompliceerde ontwikkelingen. De fouten haalt hij er mettertijd wel uit en ondertussen ontwikkelt hij een behoorlijk schaakpotentieel. Volgende week rijdt hij met me mee naar het Open NK in Dieren. We hebben een goed samenwerkingsverband: hij is mijn secondant en ik ben zijn chauffeur.

Gepost: 21 juli 2012

Lois studiecomponist

De voortekenen waren al eerder aanwezig. Wat te denken van een driejarig kind dat pionneneindspelen interessant vindt? Of naast haar oom Merijn op de bank zit als hij openingen voorbereidt op zijn laptop voor de Meesterklasse? Afgelopen week nog wilde Lois een aantal keren achtereen een video zien waarop Leonardo-scholieren hun zelfgemaakte rap 'Schaken is een spel' zongen. Lois neemt zelfs haar schaakspel mee naar bed. Niet iedereen ziet evenveel logica in haar stellingen, maar dat wordt ook van Morozovich gezegd. Als je verder wilt komen in het leven, moet je je van het voorstellingsvermogen van de massa niets aantrekken. Dat geldt zeker voor schaken: je wint alleen als je meer ziet dan je tegenstander. Volgens mij schuilt er in mijn kleindochter een studiecomponist.

Gepost: 12 juni 2012

Zelf schaakvideo's maken op Leonardoscholen

In de Leonardoklassen waar ik schaakles geef hebben de kinderen de afgelopen periode zelf schaakvideo's gemaakt.
De taak  was simpel: het moet met video en schaken te maken hebben, je kan het alleen doen of met een groepje, het resultaat presenteren we in de klas, Karel loopt rond om te helpen en verder zoek je het lekker zelf uit.
In de links hier onder staan impressies. In het begin van de video's toon ik hoe het maken verliep en daarna staan videofragmenten van de kinderen. 

Schaakvideo L1 De Prinsenakker Bennekom.

Schaakvideo L2 De Prinsenakker Bennekom.

Schaakvideo L1 De Lettertuin Ede.

Schaakvideo L2 De Lettertuin Ede.

Gepost: vanaf 8 juli 2012.

Verliezen van GM tijdens 10e Arnhems straatschaak

Het was geen toeval dat ik zondag 1 juli 2012 in de eerste ronde van het 10e Arnhems straatschaaktoernooi mocht spelen tegen GM Ruud Janssen. Organisator Jeroen van Onzen had gehoord dat ik de dag ervoor tijdens een simultaan had gewonnen van de grootmeester en een rematch leek hem op zijn plaats. Ik voelde me vereerd. Ruud Janssen stelde orde op zaken en daarmee was het binnen een etmaal 1-1.

De partij staat hier onder. Volgens Ruud ging ik in de opening al de mist in en was mijn stelling aangekrampt. Ruud zegt nooit haast te maken en de stelling van zijn tegenstander als het even kan rustig te kraken. Een wurgslangstrategie dus. Maar.... bestaat strategie eigenlijk wel? Of zijn er alleen maar heel lange tactische wendingen? Die laatste vraag werpt wereldkampioen GM Viswanathan Anand op in een recente lezing.

Ook IM Willy Hendriks (tevens deelnemer in Arnhem) heeft daaromtrent vragen in zijn onlangs verschenen boek 'Move First, Think Later'. Ik heb het boek met hem geruild voor mijn boek 'Het zeventiende schaakstuk'. Ik heb het boek nog niet uit maar op pagina 18 stelt Hendriks onomwonden: 'Positions are not exemples illustrating more general principles'. Vertaling: stellingen zijn geen voorbeelden die algemene principes weerspiegelen. Volgens Hendriks gaat het om de stellingen zelf, niet om principes.
Hendriks geeft onomwonden toe dat hij vindt dat de heersende schaakdidactiek het helemaal mis heeft. Als schaker moet je domweg veel stellingen kennen (patroonherkenning), net als een schrijver veel woorden moet kennen. Hij is het eens met GM Jan-Hein Donner die schaken omschreef als een 'snuffelend graaiend zien'.
En (pagina 23) in de hoop de Copernicus van het schaken te worden, stelt Hendriks een paradigma wijziging voor.
(Even tussen door: Copernicus zei dat de aarde om de zon draait en niet andersom zoals de kerk meende. Een paradigma is een stelsel van ideeën en aannames waarop een wetenschap is gebaseerd).
Hendriks' paradigmaverandering is de claim dat het niet zo hoeft te zijn dat stellingskenmerken je tot goede zetten leiden, het kan net zo goed omgekeerd zijn.

Wat heeft dat nou met mijn tweede partij tegen Janssen te maken? Welnu, volgens Janssen kon je uit mijn stellingskenmerken in de opening afleiden dat het later mis zou moeten gaan. Maar Ome Fritz zegt dat wit met zet 21. Pg5 weer aardig terug in de wedstrijd zou zijn gekomen. Misschien is de conclusie wel dat je beter onderscheid kunt maken tussen computerschaak en mensenschaak. Of dat Janssen niet ver genoeg gekeken heeft. Ik roep maar wat, maar het is wel een interessante discussie.

Van het straatschaaktoernooi heb ik een videoverslag gemaakt.
De site van SV De Toren meldt de einduitslag.

Gepost: 5 juli 2012